Schotland, de bakermat van het moderne golf
Hole 18 van de wereldberoemde St. Andrews Old Course.
St. Andrews, waar het beroemde golfmuseum te vinden is en waar de Royal & Ancient, die de golfregels heeft opgesteld en iedere nieuwe regel toetst en goedkeurt voordat deze in het nieuwe regelboekje wordt opgenomen, zijn zetel heeft. Waar ook het British Open tot nu toe 28 maal op The Old Course gespeeld is, de eerste keer in 1873, en in 2010 voor de laatste keer. Ja, geen andere plaats ter wereld kan bogen op zoveel golfhistorie en -traditie als St. Andrews.
De beroemde Swilcan Bridge op St. Andrews met op de achtergrond "The Royal & Ancient".
” HASTE YA BACK” oftewel “Kom snel terug!”, en dat is precies wat ik van plan ben, want zelden voelde ik mij als golfer zo zeer op mijn gemak als hier in Schotland, de bakermat van het moderne golf. Want wat anderen ook mogen beweren over de oorsprong van het golf, ik was nog nooit eerder op een andere plek in de wereld waar golf zo uitdrukkelijk aanwezig is als in Schotland, waar je voor je gevoel net zo veel golfbanen tegenkomt als voetbalvelden, waar je bijna net zo veel wegwijzers naar een golfbaan tegenkomt als normale verkeersborden en waar de golfballen bij vele kleine lokale kruideniers bij wijze van spreken naast de eieren in het rek liggen. Op dit ogenblik zijn er meer dan 550 golfbanen in Schotland en worden er nog steeds ijverig nieuwe banen aangelegd. Een land ook waar je veel verborgen juwelen hebt, prachtige golfbanen waar je voor een habbekrats kunt spelen. Maar ook het land van St. Andrews, het bedevaartsoord, het heilige Mekka voor de gepassioneerde golfer wier golfleven niet compleet is zonder in ieder geval ooit in hun leven voet op deze heilige bodem gezet te hebben, laat staan een ronde op de Old Course te hebben gespeeld. Een ronde te spelen op de beroemdste golfbaan van de wereld is en blijft de natte droom van vele golfers.
Het uitzicht op de beroemde roadhole vanuit een fairway-suite van het St. Andrews Old Course Hotel.
Als je in St. Andrews bent dan is het St. Andrews Old Course Hotel “the place to be”. Het hotel heeft 144 luxe kamers, uitgebreide spa en wellnes faciliteiten alsmede twee uitstekende restaurants. Het hotel is gelegen langs de roemruchte 17 “Roadhole”, en als je het geluk hebt om een kamer aan de kant van de Old Course te hebben, dan kun je als je op je balkonnetje staat de ballen van de afslagen voorbij horen suizen. Oh ja, een biertje drinken in de beroemde Jigger Inn die aan de Road hole ligt mag natuurlijk niet vergeten worden. Hier hebben de grootste golfers van de wereld ofwel hun succes zeer nat gevierd ofwel hun verdriet in stilte weggedronken!
De Dukes Course is geen slecht alternatief als je geen starttijd op de Old Course kan krijgen.
Helaas is het niet zo eenvoudig om een starttijd op The Old Course te boeken die slechts zes dagen per week open is (op zondag wordt er op de Old Course niet gespeeld maar door de inwoners van St. Andrews en toeristen gewandeld). Men boekt een starttijd ofwel lang vooruit ofwel in de loterij die dagelijks voor de daaropvolgende dag plaatsvindt, of men meldt zich als eenling ’s ochtends vroeg bij de caddymaster die dan kijkt of er bij een twee- of driebal aangesloten kan worden. Maar niet getreurd, als het echt niet lukt om één van de jaarlijks 42.000 starttijden te bemachtigen dan zijn er genoeg aantrekkelijke alternatieven. Bijvoorbeeld de The Duke’s Course, een “inland heathland course” (een duin- en heidebaan, vergelijkbaar met bijvoorbeeld de Pan) die ontworpen is als extra aanvulling op de diverse links courses die de omgeving rijk is. The Duke’s Course is een zeer goed onderhouden en verzorgde baan die zijn uitdagende karakter dankt aan de smalle fairways, geonduleerd terrein met hoogteverschillen, verhoogde greens, 116 bunkers, diverse zandverstuivingen, en niet te vergeten de lengte van de baan die tezamen vragen om tactisch en gedegen spel. De rough is meedogenloos, en ook al zie je precies waar de bal de rough in gaat, dan is dat nog geen garantie dat je je bal ook terugvindt. Hole 3 is een interessante par 3 genaamd “Denhead” van 152 yards (137 meter) waarbij de green als een eiland in een zandverstuiving lijkt te drijven. De green missen betekent gedwongen ontspanning in de zandbak! De moeilijkste hole is zonder meer hole 11 genaamd “Winthank”, een par 5 die vanaf de medal tee al 552 yards meet (497 meter) en vanaf de back tee zelfs 640 yards (576 meter). Het landingsgebied van het tee shot wordt aan de linker kant zwaar bewaakt door drie grote bunkers en bij de tweede slag moet je uitkijken dat je bal niet doorstuitert in een aan het zicht onttrokken beekje dat vrolijk voor de green langs kronkelt. De approach naar de green vraagt inzicht en precisie omdat de green lichtjes afloopt naar de drie bunkers die de linkervoor- en zijkant van de green bewaken. Ja, een ronde op deze baan spelen is zeker geen straf, integendeel want naar Nederlandse begrippen zou deze baan al bij de mooiste banen ingedeeld kunnen worden.
Het legendarische Gleneagles Hotel.
Een ander juweel is het Gleneagles Hotel met zijn drie fantastisch mooie banen, te weten “The Kings Course”, The Queens Course”, en “The PGA Centenary Course” waar Simon Warren voor eigen publiek in 2007 het Johnnie Walker Championship in de play-off won van de Engelsman Simon Wakefield. Dat The PGA Centenary Course in hoog aanzien staat wordt nog eens bevestigd door het feit dat de Ryder Cup hier in 2014 gespeeld zal worden, een groter compliment voor de baan is niet denkbaar. Het spreekt voor zich dat een ronde golf op de PGA Centenary Course niet compleet is zonder het beroemde Dormy Clubhouse bezocht te hebben van waaruit men met een glas in de hand een fantastisch uitzicht heeft over het grootste deel van de baan.
De Gleneagles Kings Course is een ware droom.
Waar The Kings Course en The Queens Course (beiden ontworpen door James Braid, en vijfmalig winnaar van The Open) een traditioneel bos- en parkkarakter hebben, heeft The PGA Centenary Course (gerestyled door Jack Nicklaus) een modern Amerikaans karakter. Een baan met veel lengte en ruimte en daardoor bij uitstek geschikt voor de huidige topspelers die veel lengte hebben. Waar je het op The Kings Course en The Queens Course meer van course management en goed plaatsen moet hebben kun je op de PGA Centenary Course voor lengte gaan omdat je daar niet meteen afgestraft wordt als er een afwijking naar links of rechts is. Het spreekt voor zich dat alle drie de banen tot de best onderhouden banen van Schotland behoren en het een waar feest is om hier te spelen. The Kings Course is een levend fotoboek, alle holes zijn plaatjes op zich met veel onderlinge variatie aan uitzichten. Aan het einde van de ronde is het dan ook moeilijk om een mooiste hole uit te zoeken, een onmogelijke opdracht. Veel van de fairways zijn geonduleerd en sommige hebben een drempel waardoor je een blind tweede schot hebt, daarnaast zijn veel greens verhoogd waarbij het belangrijk is dat de green goed vanuit de lucht wordt aangespeeld omdat bijna alle greens zwaar bewaakt worden door diepe of grote bunkers. Een mooi voorbeeld is de relatief kleine en verhoogde green van hole 16, een par 3 van 128 yards (115 meter) die door maar liefst 9 bunkers bewaakt wordt. Verder valt het op dat men bij het aanspelen van de verhoogde greens vaak één tot twee clubs meer nodig heeft dan normaal vanwege de wind die je op de tee niet voelt maar boven de greens vaak wel sterk aanwezig is. De moeilijkste hole is zonder meer de 10e hole, een lange par 4 van 429 yards (386 meter), vrijwel altijd tegen de wind in en een approach naar een verhoogde green. Maar, wat een feest om hier te spelen!
Gleneagles Centenary PGA Course heeft een totaal ander karakter dan de Kings Course.
The PGA Centenary Course daarentegen is een heel ander verhaal, 7.320 yards (6.588 meter), open en wijdse holes met brede fairways, helemaal ingericht voor de moderne, atletische golfer met veel lengte. Zoals op banen naar Amerikaans model wordt de afwezigheid van grote hoeveelheden bomen gecompenseerd met water en bunkers. Hole nr. 16, een par 5 van 543 yards (489 meter) met een lichte dogleg naar links is in mijn ogen één van de mooiste holes. Vanaf de tee staren vier diepe onvriendelijk uitziende bunkers in de knik je aan. Het teeshot vraagt dus om precisie omdat die links in de knik gespeeld moet worden, een afwijking naar rechts wordt onverbiddelijk afgestraft door één van de vier diepe bunkers. De tweede slag moet met beleid voor de vijver geplaatst worden die de green scheidt van de fairway, waarna tenslotte de approach naar de verhoogde green, die uiteraard door vier diepe bunkers beschermd word, ook nog om de nodige precisie vraagt. Een bogey is op deze hole zeer acceptabel, een par of beter is gewoon goed!
Het beroemde Greywalls Hotel, hier hebben kampioenen geslapen.
Zuidelijk van Edinburgh, in East Lothian, zijn nog een 20-tal prachtige en aansprekende golfbanen langs de kust te vinden. In Gullane is onder andere het gerenomeerde Muirfield te vinden dat inmiddels 15 keer gastheer was voor het British Open (voor de eerste keer in 1892 en voor de laatste keer in 2002). Voluit is de naam trouwens “The Honourable Company of Edinburgh Golfers, Muirfield”. Een hele mond vol, vandaar dat simpel “Muirfield” in het dagelijkse leven ook volstaat, iedereen begrijpt dan waar je het over hebt. Omdat Muirfield een privéclub is, is het ook hier erg moeilijk om een starttijd te krijgen. Greenfeespelers worden mondjesmaat toegelaten indien ze logeren in één van de geselecteerde hotels. Eén van deze hotels is het beroemde Greywalls Hotel gelegen aan de tee van de 10e hole van Muirfield. Greywalls is een traditioneel Brits landhuis met 23 kamers. Opmerkelijk is dat vanaf de British Opens vanaf 1948 de uiteindelijke winnaar, op één na, steeds hier gelogeerd heeft. Het spreekt dan ook voor zich dat als op Muirfield een British Open wordt gespeeld dit hotel altijd als eerste is volgeboekt! Maar niet getreurd als u niet op Muirfield kunt spelen, Gullane is ook beroemd om zijn andere drie golfbanen, te weten: Gullane No. 1 (uit 1884), Gullane No. 2 (uit 1898), en Gullane No. 3 (uit 1910), en inderdaad, de oudste van de drie heet No. 1 en de jongste No.3.
Vanuit de achtertuin van het Greywalls Hotel loop je zo de tee van hole 10 van Muirfield op!
Al deze banen worden omschreven als linksbanen, maar wat is een echte linksbaan nou eigenlijk? Volgens de originele definitie van een linksbaan is deze aangelegd op een smalle strook grond tussen het strand en het binnenland op een ondergrond van zand die niet geschikt is voor enige andere toepassing, zoals landbouw of veehouderij, zonder andere begroeïing dan duingras en waar de wind vrij spel heeft. De originele linksbaan in pure vorm kan volgens de puristen dan ook maar één vorm hebben: negen holes die kop aan staart liggen en van het clubhuis afvoeren (“going out”) en vervolgens op de “turn” (automatisch dus het punt dat het verst afligt van het clubhuis) negen holes die kop aan staart weer terugvoeren naar het clubhuis (“coming in”), zoals bijvoorbeeld de Old Course en de New Course van St. Andrews. Iedere in een andere vorm aangelegde linksbaan is een “Links styled” golfbaan.
Gullane heeft maar liefst 3 golf courses, Gullane 1, 2 en 3.
De drie Gullane golfbanen zijn “links styled” golfbanen, maar van een ongekende schoonheid, met vergezichten over zee, het binnenland en altijd een snijdende wind die iedere hole weer tot een avontuur maakt. Gullane No. 1 meet 6.075 yards (5.468 meter) en biedt grote variatie voor iedere speler. Op een linksbaan, met altijd aanwezige wind, is de ideale techniek om ballen te slaan met een lage balvlucht en veel rol over de fairways. Hoge ballen worden een prooi van de wind waarbij het een loterij is waar hij zal neerkomen. De moeilijkste hole is zonder meer hole nr. 5 (Murray’s Hill). Een par 5 van 436 yards (392 meter) met een lichte dogleg naar links en uiteraard heuvelopwaarts en 9 van de 10 keer wind tegen. Onderweg naar de hooggelegen green moet u in totaal 8 strategisch geplaatste bunkers ontwijken en nog eens twee stuks die de green aan de voorkant beschermen. Op holes 5, 6, 7 en 8 wordt u trouwens op een prachtig uitzicht rondom onthaald. Bij terugkomst in het clubhuis met een drankje in de hand, realiseert men zich plotseling dat het spelen op een heuvelachtige linksbaan behoorlijk in de benen gaat zitten. De stevige wind is soms adembenemend, maar wordt door de “locals” minzaam als “a pleaseant breeze” gekwalificeerd…………
Ook op Gullane geniet je van de omgeving.
Na een paar dagen golfen aan de oostkust zou je bijna vergeten dat er ook nog een westkust is waar nog veel meer golfbanen te vinden zijn met een rijke historie en waar het British Open ook meerdere malen gespeeld is, zoals Turnberry (3x), Prestwick (24x), en Royal Troon (8x).
Hier werd de "British Open" meermaals gespeeld.
Vanuit het op een heuvel gelegen Turnberry Resort Hotel heb je een fantastisch uitzicht op de Ailsa Championship Linkscourse, de baan waar het British Open tot nu toe drie maal is gespeeld (1977, 1986 en 1994) en die in 2009 weer aan de beurt is om als gastheer voor dit prestigieuze majortoernooi op te treden. Hoewel niet een linkscourse volgens de pure definitie, is deze baan voor velen toch ook een schoolvoorbeeld van hoe een linksbaan moet zijn: diepe potbunkers, fairways waar de laag geslagen ballen na het neerkomen nog ver doorstuiteren en rollen door de glooiingen en welvingen. Zoals de 9e par 4 hole met de afslag boven op een klif, met links uitzicht op de karakteristieke vuurtoren en de green aan de rand van de klif.
Een linksbaan moet niet gespeeld worden als het windstil is, dan is het saai en ontbreekt één van de belangrijkste elementen die het spelen van een linksbaan nou juist zo uitdagend maakt! Neen, een linksbaan moet gegeseld worden door een snijdende wind om de beleving compleet te maken. Als extra bonus worden de spelers van Turnberry nog getrakteerd op indrukwekkende uitzichten op onder andere het karakteristieke rotseiland Ailsa Craig dat als een steenkolos uit de Ierse zee oprijst, Isle of Arran waar vele mooie whisky’s vandaan komen, en het door Paul McCartney zo mooi bezongen Mull of Kintyre. Ja, hier op Turnberry is de magie van Schotland sterk aanwezig.
Bijkomen in ongekende luxe in Hotel Du Vin in Glasgow.
Om bij te komen kan worden afgesloten met een bezoek aan Glasgow waar het Hotel Du Vin een verborgen parel is. In vijf aan elkaar gekoppelde Victoriaanse town houses, waar geen kamer gelijk is aan elkaar, zijn op smaakvolle wijze moderne materialen toegepast om de traditionele Victoriaanse sfeer te creëren. Kamers met een vrijstaand bad in een erker in de kamer of de badkamer met uitzicht op de omgeving, hoge plafonds en hoge ramen. Het hotel doet zijn naam eer aan want ze beschikken over één van de grootste en best gesorteerde wijnkelders van Schotland waar ook de nieuwe wereld goed vertegenwoordigd is. Dit in combinatie met een creatieve chef in de keuken maakt een verblijf in dit hotel tot een waardige afsluiting van een fantastisch mooie reis.
Haste Ya Back! Ja, niets zal mij ervan kunnen weerhouden terug te komen!
Tekst en foto’s: Eric Veenhuyzen
Info:
